Kimler için cerrahi düşünülür?
- Objektif reflü ve yeterli PPI tedavisine rağmen belirgin şikâyet
- Büyük veya semptomatik paraözofageal herni (Tip II–IV)
- Volvulus veya obstrüksiyon riski
- Cameron lezyonu, tekrarlayan gizli kanama, demir eksikliği anemisi
- Aspirasyon veya ciddi regürjitasyon
Laparoskopik hiatal onarımın basamakları
- Genel anestezi ve 5 küçük kesi (portlar)
- Fıtık kesesinin diseke edilerek göğüsten karına indirilmesi
- Yemek borusunun uygun karın içi uzunluğa mobilize edilmesi
- Krural onarım (diyafram bacaklarının primer sütürlerle daraltılması)
- Fundoplikasyon (Nissen 360° veya Toupet 270°)
- Seçilmiş kompleks olgularda gastropeksi ilavesi
Nissen (360°) fundoplikasyon
- Midenin fundusu yemek borusu çevresine tam olarak sarılır
- Reflü kontrolü genellikle güçlüdür
- Erken dönem disfaji, gaz şişkinliği ve geğirememe daha sık görülebilir
- Motilite normal hastalarda tercih edilebilir
Toupet (270° posterior) fundoplikasyon
- Fundus yemek borusunun arkasına 270° olarak sarılır
- Disfaji ve gaz şişkinliği riski daha düşük olabilir
- Motilitesi zayıf hastalarda tercih edilebilir
- Reflü kontrolü Nissen'e yakın; olgu seçimine bağlıdır
Mesh (yama) kararı
Küçük ve orta boy defektlerde primer sütür onarımı çoğunlukla yeterlidir. Büyük defekt (>4–5 cm), zayıf krural doku ve nüks onarımı gibi seçilmiş olgularda mesh düşünülebilir. Ancak sentetik mesh materyallerinin erozyon, disfaji ve striktür gibi bilinen komplikasyonları vardır; karar risk-fayda dengesine göre bireysel verilir.
Kompleks olgular ve gastropeksi
Büyük paraözofageal (Tip III–IV) hernilerde, mide fıtık kesesine kayan diğer organlarla birlikte olduğunda cerrahi daha uzun ve teknik olarak zorludur. Seçilmiş olgularda mide karın duvarına tespit edilerek (gastropeksi) nüks riski azaltılmaya çalışılır.
Ameliyat sonrası dönem
- Hastanede kalış çoğunlukla 1–3 gündür
- İlk 2–4 hafta yumuşak/püre gıda diyeti önerilir
- Geçici yutma güçlüğü, geğirememe ve gaz şişkinliği olabilir
- Ağır kaldırma ve karın içi basıncı artıran aktivitelerden 4–6 hafta kaçınılır
- Uzun dönemde şikâyetlerde belirgin azalma olabilir; sonuçlar kişiye göre değişir
Sık Sorulan Sorular
Nissen mi Toupet mi daha iyidir?
Evrensel bir üstünlük iddiası yapılamaz. Manometri sonucu, herni tipi ve hastanın klinik özellikleri kararı belirler.
Ameliyat sonrası ilaç kullanmaya devam edecek miyim?
Uygun seçilmiş hastalarda belirtiler belirgin azaldığı için PPI ihtiyacı düşebilir; ancak karar takip sürecinde hekimle birlikte verilir.
Ameliyat sonrası geğiremediğimi duydum, doğru mu?
Özellikle Nissen sonrası ilk dönemde geğirmede güçlük olabilir; çoğunlukla zamanla düzelir. Şikâyet ısrar ederse hekime bildirilmelidir.
Mide fıtığı ameliyatının nüksü olur mu?
Zaman içinde nüks olabilir. Kilo alımı, kronik öksürük, ağır kaldırma ve doku kalitesi nüks riskini etkiler.
Robotik cerrahi bir avantaj sağlar mı?
Bazı merkezlerde robotik yaklaşım tercih edilebilir; ancak kılavuzlar açık üstünlük vermez. Cerrahın deneyimi ve olgu seçimi belirleyicidir.
Ameliyat sonrası ne kadar zamanda işe dönebilirim?
Masa başı işler için 1–2 hafta, ağır işler için 4–6 hafta önerilir; süre hastadan hastaya değişir.
Yararlanılan Kaynaklar
- SAGES — Guidelines for the Management of Hiatal Hernia (2013, güncel eklerle)
- ACG — Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease (2022)
- EAES — Recommendations for the Management of Hiatal Hernia and GERD
- ESNM/UEG — Neurogastroenterology & Motility Guidance on GERD, Manometry, pH-Impedance
- ASGE — Endoscopy in the Evaluation and Management of GERD
- AGA — Clinical Practice Update on Personalized Approach to Refractory GERD
- NIDDK — Hiatal Hernia, GERD Patient Information
- Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetlerinize uygun yaklaşım, muayene ve gerekli tetkikler sonrası belirlenir.