Lenfödem, lenf sıvısının dokularda birikerek şişmeye yol açtığı bir durumdur. Meme kanseri tedavisinde koltuk altındaki lenf bezlerinin alınması (aksiller diseksiyon) ve/veya bölgeye uygulanan radyoterapi, lenf akışını bozarak aynı taraf kolda lenfödem riskini artırabilir.
Kimlerde risk daha yüksektir?
- Aksiller lenf bezi diseksiyonu yapılan hastalar
- Koltuk altına radyoterapi uygulanan hastalar
- Fazla kilolu ya da obez olan hastalar
- Ameliyat sonrası kolda enfeksiyon geçirenler
- Ağır fiziksel iş yapan veya kolu yoğun kullananlar
Erken belirtiler
- Kolda ağırlık veya gerginlik hissi
- Yüzük, saat veya kıyafetin daha sıkı olması
- Kolda ısı artışı, kızarıklık
- Elde veya parmaklarda şişme, hareket kısıtlılığı
Korunma önerileri
- Cilt bakımına özen gösterin; nemlendirin, çatlakları önleyin
- Bahçe işi, temizlik gibi işlerde eldiven kullanın
- Küçük kesik ve yaralanmaları hafife almayın; ihtiyaç halinde hekime başvurun
- Aynı taraftan tansiyon ölçümü, kan alımı ve serum takmadan mümkünse kaçının
- Sıkı takı, sıkı kollu giysiler ve ağır çanta bu koldan taşımaktan kaçının
- Uzun uçuşlarda ve sıcak hava koşullarında dikkatli olun
- Sağlıklı kiloyu korumaya çalışın
Uygun egzersizler
Kontrollü, kademeli artan egzersiz, lenf akışını destekler ve omuz hareket açıklığını korur. Kol kaldırma, omuz döndürme, dirseği bükme-açma gibi hafif hareketler; su içi egzersizler ve hafif ağırlıkla yapılan direnç çalışmaları birçok hastada güvenlidir. Egzersiz programı fizyoterapist eşliğinde bireysel planlanmalıdır.
Antalya'da takip nasıl olmalı?
- Ameliyat sonrası düzenli kontrollerde kol çevresi ölçümü
- Şüphede erken fizyoterapi ve lenfödem uzmanına yönlendirme
- Cilt enfeksiyonlarında hızlı antibiyotik değerlendirmesi
- İhtiyaç halinde kompresyon giysi ve manuel lenf drenajı planlaması
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz. Acil şikâyetlerde en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Sık Sorulan Sorular
Her meme kanseri hastasında lenfödem gelişir mi?
Lenfödem tamamen geçer mi?
Ne zaman fizyoterapiye başlamalıyım?
Yararlanılan Kaynaklar
- NCCN — Breast Cancer Screening and Diagnosis Guidelines
- NHS — Breast lumps, Breast pain, Breast cancer
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Meme Kanseri Tarama Programı
- NLN (National Lymphedema Network) — Position Papers
- Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetlerinize uygun yaklaşım, muayene ve gerekli tetkikler sonrası belirlenir.