Meme Ağrısı Her Zaman Kanser Belirtisi midir?

Meme ağrısı nedir?

Meme ağrısı (tıbbi adıyla mastalji), meme dokusunda hissedilen hassasiyet, sızı, batma, yanma veya dolgunluk hissidir. Kadınların büyük bölümü hayatının bir döneminde meme ağrısı yaşar. Ağrı bir veya her iki memede olabilir; süreklilik gösterebilir ya da adet döngüsüyle birlikte tekrarlayabilir.

Döngüsel ve döngüsel olmayan meme ağrısı

Döngüsel meme ağrısı, adet döneminden 5-14 gün önce başlayıp adetin başlamasıyla azalır. Genellikle iki taraflıdır, memenin üst-dış çeyreğinde daha belirgindir ve koltuk altına yayılabilir. Hormonal dalgalanmalarla ilişkilidir ve iyi huyludur. Döngüsel olmayan ağrı ise adet döngüsünden bağımsızdır, çoğu zaman tek taraflı ve tek bir noktadadır; menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülür.

Hormonlarla ilişkili meme hassasiyeti

Östrojen ve progesteron dalgalanmaları meme dokusunda sıvı birikimine ve hassasiyete yol açar. Gebelik, emzirme, menopoz öncesi dönem ve hormon içeren ilaç kullanımı (doğum kontrol hapları, hormon replasman tedavisi) döngüsel ağrının şiddetlenmesine neden olabilir.

Meme dışından kaynaklanan ağrılar

Her göğüs bölgesi ağrısı meme dokusundan kaynaklanmaz. Kaburgaların meme arkasındaki kıkırdak eklem iltihabı (Tietze sendromu, kostokondrit), boyun ve omuz kaynaklı sinir sıkışmaları, kas zorlanmaları, safra kesesi hastalıkları, reflü ve nadir olarak kalp kaynaklı ağrılar meme bölgesine yayılabilir. Sol tarafta yeni başlayan, efor ile artan, kola veya çeneye vuran ağrıda kardiyak nedenler öncelikle dışlanmalıdır.

İlaçlar ve meme ağrısı

Bazı ilaçlar meme ağrısına yol açabilir: hormon içeren doğum kontrol yöntemleri, hormon replasman tedavisi, bazı antidepresanlar, bazı psikiyatri ilaçları (dopamin blokerleri), bazı tansiyon ilaçları (spironolakton) ve digoksin. İlacınızı kendi başınıza kesmeyin; reçeteleyen hekimle görüşün.

Prolaktin yüksekliğiyle olası ilişki

Prolaktin hormonunun yükselmesi (hiperprolaktinemi) meme hassasiyeti ve akıntıya yol açabilir. Ancak tek bir yüksek prolaktin sonucu her zaman hastalık anlamına gelmez; ölçüm koşulları, ilaçlar ve tiroid fonksiyonları birlikte değerlendirilir.

Meme ağrısı tek başına kanser belirtisi midir?

Genel olarak meme ağrısı meme kanserinin sık görülen bir başlangıç belirtisi değildir. Meme kanseri tanısı alan kadınların önemli bir kısmında ağrı yoktur. Bununla birlikte, bazı ileri evre veya inflamatuar meme kanseri türlerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik birlikte olabilir. Bu nedenle 'ağrı varsa kanser değildir' varsayımı da hatalıdır.

Hangi belirtiler eşlik ederse değerlendirme gerekir?

• Yeni ortaya çıkan sert, hareketsiz meme kitlesi
• Kanlı veya tek kanaldan gelen meme başı akıntısı
• Meme başında yeni içe çekilme veya şekil değişikliği
• Meme cildinde portakal kabuğu görünümü, çukurlaşma
• Tek memede kalıcı kızarıklık, ısı artışı
• Koltuk altında ele gelen yeni şişlik
• Ağrının 3 haftadan uzun sürmesi ve tek noktada olması

Yaşa ve bulguya göre görüntüleme yaklaşımı

30 yaş altı kadınlarda ilk basamak görüntüleme genellikle meme ultrasonografisidir. 40 yaş ve üzerinde muayene bulgusu varsa mamografi ve gerekiyorsa ek ultrason planlanır. Bazı seçilmiş durumlarda meme MR düşünülebilir. Görüntüleme kararı; şikâyet, yaş, aile öyküsü ve muayene bulgusuyla birlikte hekim tarafından bireysel verilir.

Evde uygulanabilecek güvenli destekleyici önlemler

• Destekleyici, doğru ölçüde sutyen kullanımı
• Adet öncesi dönemde tuz ve aşırı kafein alımını azaltmak
• Düzenli fiziksel aktivite
• Sigara ve aşırı alkolden kaçınma
• Kilo kontrolü

Ne zaman genel cerrahi değerlendirmesi gerekir?

Yeni başlayan tek taraflı ağrı, 2-3 adet döngüsünden sonra geçmeyen ağrı, ağrıya kitle veya cilt/başı değişikliği eşlik etmesi, ailede erken yaşta meme kanseri öyküsü, meme cerrahisi geçirmiş olma veya menopoz sonrası yeni başlayan meme ağrısı genel cerrahi değerlendirmesini gerektirir.