Halk arasında zayıflama iğnesi olarak bilinen tedaviler, farklı reçeteli ilaçları kapsar. GLP-1 reseptör agonistleri (etken madde örneği: semaglutid, liraglutid) ve GIP/GLP-1 çift reseptör agonisti (etken madde örneği: tirzepatid) bu grupta yer alır. Bu içerik marka, doz veya satın alma önerisi vermez; yalnızca ameliyat ve anestezi güvenliğine odaklanır.
Bu ilaç sınıfı ameliyatta neden gündemde?
GLP-1 ve GIP/GLP-1 tabanlı tedaviler mide boşalmasını yavaşlatabilir. Standart ameliyat açlık süresine uyulmuş olsa bile bir kısım hastada midede içerik kalabilir. Bu durum genel anestezi veya derin sedasyon sırasında mide içeriğinin yemek borusuna ve akciğerlere kaçması (aspirasyon) riskini etkileyebilir. Ancak bu risk her hastada aynı düzeyde değildir.
2024 çoklu uzmanlık kılavuzu ne diyor?
Anestezi, cerrahi, bariatrik ve endokrin dernekleri tarafından ortak yayımlanan 2024 çoklu uzmanlık kılavuzu, önceki 'herkeste 1 hafta bırak' yaklaşımını revize etti. Kılavuza göre düşük riskli hastaların çoğu ilaca devam edebilir; karar tek bir standart süre yerine hastanın klinik durumuna göre bireyselleştirilir.
Kimler yüksek riskli sayılır?
- Tedaviye yeni başlayanlar veya doz artırma döneminde olanlar
- Yüksek doz kullananlar
- Belirgin bulantı, kusma, karın ağrısı, şişkinlik veya reflü şikâyeti olanlar
- Diyabetik gastroparezi veya bilinen mide boşalma gecikmesi olanlar
- Kısıtlı hava yolu, morbid obezite gibi ek aspirasyon risk faktörleri taşıyanlar
Düşük riskli hastada ne yapılır?
Uzun süredir stabil dozda kullanan, gastrointestinal şikâyeti olmayan ve ek risk faktörü bulunmayan hastalarda tedavi genellikle sürdürülür. Standart ameliyat öncesi açlık kuralları uygulanır ve anestezi planı olağan şekilde yapılır. Bu, kılavuzun temel değişikliğidir.
Yüksek riskli hastada ne yapılır?
- Ameliyattan 24 saat önce yalnız berrak sıvı beslenmeye geçilebilir.
- Gerekirse mide ultrasonu ile mide içeriği değerlendirilebilir.
- Anestezi tekniği değiştirilebilir (örn. hızlı ardışık indüksiyon).
- Elektif işlem, ekiple ortak kararla ertelenebilir.
Anestezi ekibine hangi bilgileri vermelisiniz?
- Kullandığınız ilacın etken maddesi ve varsa formu (haftalık/günlük)
- Güncel doz ve son uygulama tarihi/saati
- Tedaviye başlama veya son doz artırma tarihi
- Mevcut bulantı, kusma, karın ağrısı, dolgunluk veya reflü şikâyeti
- Diyabet, gastroparezi, önceki mide-özofagus cerrahisi öyküsü
Acil ameliyat gerekirse ne olur?
Acil cerrahide zamanlama seçilemez. Bu durumda anestezi ekibi mideyi dolu kabul ederek uygun teknik ile işlemi planlar. Bu nedenle acil başvurularda bile tedavi bilgisi mutlaka paylaşılmalıdır.
Ameliyat sonrası ne zaman devam edilir?
Tedaviye tekrar ne zaman başlanacağı; ameliyatın türüne, bağırsak fonksiyonlarının dönmesine, oral beslenmenin başlamasına ve tedaviyi düzenleyen hekimin planına göre değerlendirilir. Bu karar reçete eden hekim ile birlikte verilir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz. Acil şikâyetlerde en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Sık Sorulan Sorular
Zayıflama iğnesi kullanırken ameliyat olabilir miyim?
İlacı ameliyattan kaç gün önce kesmeliyim?
Doz artırma döneminde ameliyatım varsa ne olur?
Acil ameliyat gerekirse ne olur?
Yararlanılan Kaynaklar
- Multi-society clinical practice guidance for perioperative management of GLP-1 and dual GIP/GLP-1 receptor agonists (2024)
- American Society of Anesthesiologists — New multi-society GLP-1 guidance (Oct 2024)
- TİTCK Kısa Ürün Bilgileri ve Kullanma Talimatları (KÜB/KT)
- Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetlerinize uygun yaklaşım, muayene ve gerekli tetkikler sonrası belirlenir.