Crohn Hastalığında Beslenme ve Yaşam

Toleransa göre sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, zeytinyağı, balık ve yeterli protein içeren çeşitli beslenme uygundur. Süt, gluten, çiğ sebze ve baklagil rutin çıkarılmaz. Çıkarılmış besinler darlık yoksa küçük porsiyonlarla tek tek geri eklenir. Sigara Crohn seyrini olumsuz etkileyebildiğinden bırakma desteği önemlidir.

Küçük/sık, enerji ve proteinden zengin yumuşak öğün; her öğünde protein; iştah azsa diyetisyen önerili oral destek. İshal/ağrıya göre sebze kabuğunu alma, iyi pişirme veya püre yapma. Sıvı, tuz ve elektrolit; ishal, stoma veya kısa bağırsakta ayrıca planlanır.

• Eksklüzif enteral beslenme çocuklarda ve uygun seçilmiş erişkin hafif–orta aktif Crohn’da klinik gözetimle remisyon indüksiyonu için kullanılabilir.
• Crohn Hastalığı Dışlama Diyeti + kısmi enteral beslenme uygun hastada gastroenteroloji ve IBD diyetisyeni gözetiminde düşünülebilir.
• Kontrolsüz yasak listesi şeklindeki CDED, eksiklik ve kilo kaybı riski taşır.
• Günlük enerjinin yüzde 50’sinden azını sağlayan kısmi enteral beslenme tek başına aktif hastalığı indüklemek için yeterli kabul edilmez.

Küçük lokma, iyi çiğneme, küçük/sık öğün, yumuşak veya püre doku. Beyaz pirinç/ekmek/makarna, püre patates, iyi pişmiş kabuksuz sebze, kıyma, balık ve yumurta kullanılabilir. Çiğ kabuklu sebze–meyve, lifli sap, patlamış mısır, bütün kuruyemiş/çekirdek, bütün baklagil ve sert et geçici sakıncalı olabilir.

Darlık diyeti iltihabı tedavi etmez ve süresiz uygulanmaz. Kramp tarzı artan ağrı, şişlik, kusma veya gaz/dışkı çıkaramama tıkanıklık göstergesi olabilir.

B12 eksikliği, safra asidi ishali, yağ emilim bozukluğu ve böbrek taşı riski değerlendirilir. Kısa bağırsak, stoma veya tekrarlayan ameliyatta özel klinik beslenme planı gerekir; düşük oksalat/yağ veya özel sıvı–tuz planı yalnız tutulum ve laboratuvara göre verilir.

Darlığı olmayan remisyon: yumurta–tam tahıllı ekmek–peynir–sebze; yoğurt/kefir–meyve; baklagil/tavuk çorbası–bulgur/pirinç–zeytinyağlı sebze; meyve–kuruyemiş; balık/tavuk–tahıl–sebze.

Aktif yumuşak gün: yumurta–beyaz ekmek–muz–yoğurt; peynir–sade kraker; tavuklu pirinç çorbası–patates püresi; yoğurt/uygun destek; balık/kıyma–pirinç–kabuksuz kabak/havuç.